24 01


Geschreven op 24.01.2014
door : Michiel Pot

Kan het kapitalisme de wereld verbeteren?

Robin Good werd 15 jaar geleden opgericht. Bij het bezoek aan een lezing van Anita Roddick, oprichtster van The Body Shop, kreeg Mark Schalekamp de inspiratie waaruit Robin Good werd geboren. Hij richtte het samen met anderen op en leidde het bedrijf tot 2007. In dat jaar vroeg hij mij om hem op te volgen. Het is dus een mooi moment om eens te kijken wat Robin Good in die 15 jaar heeft bereikt.

Meetlat.
Het is dan wel belangrijk welke meetlat je hanteert om dat te onderzoeken. Je moet zeker niet met de ogen kijken van de traditionele Angelsaksische kapitalist want die zal in het gunstigste geval ernstig de wenkbrauwen fronsen. Robin Good maakte namelijk nooit enige winst van betekenis, aandeelhouders investeerden in het bedrijf vanuit maatschappelijke betrokkenheid en haalden er dan ook nooit een dubbeltje dividend uit, en in 2009 herrees Robin Good als een Phoenix uit haar eigen as na een dramatisch faillissement; een herrijzenis die was te danken aan het geloof van Simon Werkendam dat bedrijven bij kunnen dragen aan een betere wereld en dat het de taak is van Robin Good om ze daarbij te helpen en niet omdat het zo’n commercieel buitenkansje was.

Als we het over de verdiensten van Robin Good hebben moeten we dan ook veel meer kijken naar de veranderingen die in het bedrijfsleven in die 15 jaar plaatsvonden. Dat kijkt nu bijvoorbeeld heel anders aan tegen maatschappelijke problemen dan 15 jaar geleden. Grote maatschappelijke thema’s waren toen het domein van actiegroepen en liefhebbers van geitenwollen sokken. Nu worden ze door grote multinationals gezien als onderwerpen die prioriteit hebben en relevant zijn voor ‘good business’. Aan die verandering hebben bedrijven als Robin Good bijgedragen.
Michael Harrington, een Amerikaanse socialistische schrijver schreef: “De meest angstaanjagende eigenschap van het kapitalisme is het vermogen om hervormingen te aanvaarden, zelfs radicale veranderingen van tegenstanders van het systeem”. En dat is precies wat er de afgelopen jaren is gebeurd. Maar het is vooralsnog minder angstaanjagend uitgepakt dan Harrington vreesde. Grote maatschappelijke bedreigingen zijn op de agenda van grote multinationals gezet en zoals het er nu uitziet zullen die daar op blijven staan.

Bedrijven voor het milieu
Het milieu wordt eindelijk serieus genomen door het bedrijfsleven. 'Je kunt geen zaken doen op een dode planeet', zei de Amerikaanse conservatief David Brower.
Puma omarmde bijvoorbeeld het 'Environment Profit & Loss statement', een tool voor bedrijven om sociale en ecologische impact van de onderneming op te nemen in de boekhouding. De CEO van Puma, Jochen Zeitz zei: Het (Environment Profit & Loss statement) helpt Puma een veerkrachtiger en duurzamer bedrijf te zijn en om de impact op het milieu beter te managen.
Deze milieubewuste bedrijven worden de 'Natural Capital' beweging genoemd en hun aantal groeit snel.

Bedrijven voor vrede

In september 2013 introduceerde The United Nations Global Compact het Business For Peace initiatief. In het kort is het een krachtig vehikel om bedrijven te laten doen waar ze het best in zijn: de levensstandaard en kwaliteit van levens verbeteren door te investeren in marktontwikkeling en het bijdragen aan economische stabiliteit.
In Nederland ontwikkelde Ilco van der Linde 'MasterPeace' . Een unieke beweging waarin muzikanten, kunstenaars, activisten en bedrijven samenwerken om het streven naar vrede ‘top-of-mind’ te laten zijn. Bedrijven, politici en kunstenaars over de hele wereld ondersteunen MasterPeace inmiddels structureel ( www.Masterpeace.org ).

Bedrijven tegen armoede.
President Franklin Roosevelt had het in een toespraak aan het begin van de vorige eeuw over de ‘forgotten man at the bottom of the economic pyramid’. Inmiddels is 'the bottom of the pyramid' synoniem voor de grootste potentiële markt die het bedrijfsleven heeft ontdekt. Het bestrijden van ongelijkheid in welvaart kan een drijvende kracht worden voor het nieuwe denken over waarden en normen van bedrijven, bij het zoeken naar ‘new business’ en zelfs bij het denken over het kapitalisme zelf.

Het nieuwe kapitalisme.
Deze bewustwording en gedragsverandering van bedrijven is een wereldwijde ontwikkeling. Het zijn bedrijven als Robin Good die geholpen hebben het tastbaar te maken. En we blijven doorgaan om bedrijven te helpen om 'Social Companies' te zijn. Bedrijven met maatschappelijke bewustzijn en maatschappelijke betekenis. We blijven werkgevers en werknemers helpen om trots te zijn op de bedrijven waar ze werken en om met plezier naar hun werk gaan. We doen dat graag met behulp van bedrijfsuitjes, maar inmiddels ook met het ontwikkelen en implementeren van structurele programma’s, het geven van workshops, coaching, marketing, procesadvies, en meer. We werken daarvoor met verschillende multidisciplinaire en specialistische teams die in ieder geval één ding gemeen hebben: ‘het Robin Good gedachtegoed’.

Robin Good helpt bedrijven om zich van hun menselijke kant te laten zien. Omdat mensen graag zaken doen met mensen, niet met bedrijven. De in 2006 overleden econoom Milton Friedman schreef aan het eind van de vorige eeuw een betoog tégen maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven. Zijn gebod luidde: ‘The Social Responsibility of Business is to Increase its Profits’. Inmiddels heeft ‘Business’ bewezen dat één van de manieren ‘to Increase its Profits’ het verbeteren van de wereld is. En daarmee is het onderdeel geworden van het door Friedman zo geliefde kapitalisme en staan we misschien aan de vooravond van een tijdperk waarin het 'nieuwe kapitalisme' de wereld gaat verbeteren. Robin Good is er klaar voor!